پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260622The Quranic Doctrine of the "One Ummah" in the Civilizational Process Based on Verse 213 of Surah Al-Baqarahآموزهٔ قرآنی امت واحده درفرآیند تمدنی برمبنای آیهٔ 213 سورهٔ بقره5228008810.22081/jqr.2026.74032.4381FAعلیبیاتگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-9315-3609Journal Article20260107Verse 148 of Surat Al-Baqarah is one of the most difficult verses in the Qur'an due to the multiple meanings of the words. Each word in this verse is the subject of disagreement among interpreters, in such a way that they have stated multiple meanings for each word. The multiple semantic possibilities for each word have made it very difficult to understand and interpret the verse and to grasp the message of the verse, in such a way that by calculating the probabilities and multiplying the possible meanings of one word by the possible meanings of other words, we will encounter dozens of different messages. The interpretations of the aforementioned words and consequently the messages derived from them are a matter of reflection and doubt in several respects, some of the most important of which are the confusion of concepts, incompatibility with the context, and disregard for the Qur'anic usage. The selected perspective of the author of this research is to interpret wa li kulli to refer to all divine religions and prophets, to interpret wijhahu to refer to the path and religion, to return the reference of the pronoun huwa to God, to interpret muwalliha to refer to the subject noun, and to interpret fastabiqu al-khayrāt to mean the command to take precedence in doing good deeds. This perspective does not have the shortcomings of other theories and, in addition, it is consistent with the subject of the verse and the principle of continuity of the verses. This research was conducted using the library study method and along with the examination and evaluation of different theories in the interpretation of the verse, and its goal is to criticize and evaluate different theories.قرآن، کتاب تمدنی نیست، اما بهعنوان آخرین و کاملترین کتاب آسمانی، بسیاری از مبانی هستیشناختی، انسانشناختی، مبانی، اصول، مؤلفهها، مفاهیم، سازوکارها و راهبردها، اهداف، موانع و چالشها را تبیین و تشریح میکند و همچنین الگوهای مختلف تمدنی در سیرتاریخ بشری را معرفی و نقد مینماید. این مقاله بر مبنای آیهٔ 213 سورهٔ بقره، مفهوم آموزهٔ امت واحد انسانی را در منطق و رویکردِ تاریخیِ قرآن بررسی میکند و پیوند بنیادین آن با بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی در ظرف و فرآیند تمدنی را نشان میدهد. این موضوع به روش تفسیر استنطاقی آیهٔ یادشده بررسی گردید و این نتیجه به دست آمد که مردم بر اساس فطرت و سرشت اجتماعی در آغاز تشکیل اجتماع، گروهی واحد با ویژگیهای زیر بودند: 1. امت واحدهٔ آغاز تاریخ انسانی؛ 2. سنت اختلاف، عامل اصلی صیروت و فرآیند تاریخی امتِ واحده؛ 3. بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی درمتن و ظرف عینیّتِ اختلافات تاریخی امت واحده؛ 4. داوری در اختلافات میان امت واحدهٔ انسانی برای تنظیم مناسبات فلسفهٔ بعثت انبیا و نزول کتب آسمانی؛ 5. اختلاف میان حاملان کتاب آسمانی و پیامدهای آن؛ 6. رویکرد فرآیندی-زنجیرهای تاریخی قرآن به تحقق امت واحده. بنابر ویژگیهای یادشده از منظر قرآن، تا کنون «امت واحده» در سیر فرآیند تاریخی، تحولاتی بنیادین را پشت سر گذاشته است. https://jqr.isca.ac.ir/article_80088_60035a312f59fdaedcd033040e148173.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701Examining the Concept of Blessing (Ni‘mah) in the Qur’an as a Civilizational Elementبررسی مفهوم نعمت در قرآن بهمثابه عنصری تمدنی23488008910.22081/jqr.2026.73935.4371FAفاطمهساعدیدانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،سیده فاطمههاشمیاستادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسنده مسئول).امیرتوحیدیدانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20260101In civilizational studies, fundamental concepts play a central role in explaining the dynamism and decline of societies. Adopting a Qur’anic perspective, the present study focuses on the concept of <em>ni‘mah</em> (divine blessing) as a key variable in civilizational processes. This research undertakes a comprehensive and multidimensional analysis of the concept of blessing in the Qur’anic verses in order to clarify how human attitudes toward divine blessings shape the destiny of civilizations. The main question addressed in this study is how material and spiritual divine blessings influence civilizational processes. The article is based on the hypothesis that the Holy Qur’an, through its precise explanation of the concept of blessing and the consequences of gratitude (<em>shukr</em>) or ingratitude (<em>kufrān</em>) toward it, presents a comprehensive model for civilizational guidance and development. Using a qualitative content analysis of Qur’anic verses, this study explores, categorizes, and analyzes Qur’anic themes related to blessings and the behavioral consequences of human responses to them. Through this approach, it elucidates the close relationship between this concept and the fate of societies and civilizations. The findings indicate that gratitude, proper utilization, and responsible preservation of blessings—serving as ethical and social foundations—contribute to the vitality and sustainability of civilizations, whereas ingratitude and denial of blessings create the conditions for decline and degeneration. By presenting an analytical framework, this research highlights the distinctive role of the concept of blessing in understanding the roots of the endurance or collapse of civilizations.در مطالعات تمدنی، مفاهیم بنیادین، در تبیین پویایی و زوال جوامع، نقشی محوری ایفا میکنند. پژوهش پیشرو با اتخاذ رویکردی قرآنی، بر مفهوم «نعمت» بهعنوان متغیری کلیدی در فرآیندهای تمدنی متمرکز است. این مطالعه به واکاوی عمیق و چندوجهی مفهوم نعمت از منظر آیات الهی میپردازد تا روشن سازد چگونه رویکرد انسان به نعمتهای الهی، سرنوشت تمدنها را رقم میزند. پرسش اصلی این است که نعمتهای مادی و معنوی الهی چگونه بر فرآیندهای تمدنی اثر میگذارند؟ مقاله بر این فرضیه استوار است که قرآن کریم با تبیین دقیق مفهوم نعمت و آثار شکر یا کفران آن، الگویی جامع برای هدایت و تعالی تمدنی ارائه میدهد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی آیات قرآن کریم، به کاوش، دستهبندی و تحلیل مضامین قرآنی مرتبط با نعمت و پیامدهای رفتاری انسان نسبت به نعمتها میپردازد و از این طریق، ارتباط تنگاتنگ این مفهوم را با سرنوشت جوامع و تمدنها تبیین میکند. یافتهها نشان میدهد شکرگزاری، بهرهبرداری صحیح و حفظ مسئولانهٔ نعمتها، بهمثابهٔ بنیانهای اخلاقی و اجتماعی، به پویایی و بقای تمدنها یاری میرساند، در حالی که کفران و ناسپاسی، بستر زوال و انحطاط را فراهم میآورد. این تحقیق با ارائهٔ چارچوبی تحلیلی، نقشی بیبدیل مفهوم نعمت را در فهم ریشههای دوام یا سقوط تمدنها برجسته میسازد.https://jqr.isca.ac.ir/article_80089_1d6f4c24c2d4463e1ae4f7377ffd4048.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701Interdisciplinary Studies in the Qur’an: Challenges and Imperatives: A Case Study of the Functional Analysis of Social Support Culture-Building in the Qur’anچگونگی مطالعات میانرشتهای در قرآن؛ چالشها و بایستهها (مطالعهٔ موردی تحلیل کارکردی فرهنگسازی حمایت اجتماعی در قرآن)49668009010.22081/jqr.2026.73970.4376FAسید علی نقیایازیعضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیJournal Article20260105Interdisciplinary studies in the Qur’an, as an emerging research approach, examine the various dimensions of sacred texts to extract deeper meanings and concepts, aiming to achieve a more profound understanding of complex and multifaceted issues. This type of study specifically arises in response to the challenges of modern society and global issues, such as the realms of culture, social inequalities, and more. The present article addresses the methodology of interdisciplinary studies in the Qur’an, its challenges, opportunities, necessities, and its impact on a better understanding of Qur’anic texts. Simultaneously, it explores how to integrate various disciplines—such as exegesis (tafsīr), history, sociology, psychology, and linguistics—to achieve a deeper grasp of concepts and to answer the following questions: How do interdisciplinary studies contribute to a better understanding of the Qur’an? What are the requirements and imperatives of such studies? What are the potential challenges in this path, and how can they be overcome? What opportunities does the outcome of such studies provide in the field of knowledge? Finally, a case study of the intersection between the Qur’an and sociology is presented using this methodology.مطالعات میانرشتهای در قرآن بهعنوان یک رویکرد تحقیقی جدید به بررسی ابعاد مختلف متون مقدس میپردازد و معانی و مفاهیمی عمیقتر را از آیات قرآن استخراج میکند تا به درکی عمیقتر از مسائل پیچیده و چندوجهی دست یابد. این نوع مطالعات بهطور خاص در پاسخ به چالشهای جامعهٔ مدرن و مسائل جهانی، حوزهٔ فرهنگ و نابرابریهای اجتماعی و غیره صورت میگیرد. مقالهٔ پیشرو به چگونگی مطالعات چندرشتهای در قرآن، چالشها، فرصتها، بایستهها و تأثیر آن بر فهم بهتر متون قرآنی میپردازد و در عین حال، چگونگی ترکیب علوم مختلف مانند تفسیر، تاریخ، جامعهشناسی، روانشناسی و زبانشناسی را بررسی میکند تا به درکی عمیقتر از مفاهیم دست یابد و به این پرسشها پاسخ دهد: مطالعات میانرشتهای چگونه به فهم بهتر قرآن یاری میرساند؟الزامات و بایستههای چنین مطالعهای چیست؟چالشهای احتمالی در این مسیر چیست و چگونه میتواند مرتفع شود؟ نتیجهٔ چنین مطالعاتی چه فرصت هایی را در حوزهٔ دانش فراهم میسازد؟ در پایان نیز مطالعهٔ موردی قرآن و جامعه شناسی با استفاده از این روششناسی ارائه شده است.https://jqr.isca.ac.ir/article_80090_022dca9fdb23ea349b7ba7a34d2fe3e6.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701Ten Scientific Issues in the Civilizational Reading of the Qur’anده مسئلۀ علمی خوانش تمدنی قرآن67908009110.22081/jqr.2026.73898.4375FAسعیدبهمنیاستادیار گروه علوم قرآنی، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم.Journal Article20251228Understanding Islamic civilization and organizing a Qur’an-based body of knowledge regarding civilization—much like any other science—requires a civilizational reading of the Qur’an. In this reading, all epistemic contributions related to the goal of formulating a "theory of civilization" are subjected to data collection, analysis, explanation, and synthesis; however, significant theoretical and methodological challenges lie ahead. Overcoming these challenges is a prerequisite for producing Qur’an-based knowledge concerning civilization. Given that the scientific challenges are numerous and it is impossible to address them all, this article examines ten critical theoretical and methodological challenges facing the civilizational reading of the Qur’an: 1. The scientific lineage of the civilizational reading of the Qur’an; 2. The foundational basis for the existence of human sciences in the Qur’an; 3. Civilization (tamaddun) vs. Civilizational (tamaddunī); 4. First-order vs. second-order knowledge of civilization; 5. The ontological/status-based authority (marja‘iyyat-i sha’nī) of the Holy Qur’an for all sciences; 6. Methodologies for data collection despite the absence of the specific terms tamaddun and ḥaḍārah in the Qur’an; 7. The Qur’an as a source for the theory of civilization; 8. Securing the necessary implications through implicative/connotative meanings (dalālat-i iltizāmī); 9. The most appropriate interpretive approach; and 10. Managing vast amounts of data. The novelty of this article lies in deriving these issues through the objective process of the civilizational reading of the Qur’an. Resolving each challenge serves as a step toward constructing the foundations of the civilizational reading of the Qur’an. Furthermore, this article elucidates the concept of the "ontological/status-based authority of the Holy Qur’an for the sciences" for the first time.شناخت تمدن اسلامی و ساماندهی دانشی قرآنبنیان دربارهٔ تمدن مانند هر علمی دیگر نیازمند خوانش تمدنی قرآن است. در این خوانش همهٔ آوردههای معرفتی مربوط با هدف رسیدن به نظریهٔ تمدن، دادهیابی، تحلیل، تبیین و جانمایی میشود، اما چالشهای نظری و روششناختی پیش روی آن وجود دارد. حل چالشها و عبور از آنها مقدمهٔ تولید دانشی قرآنبنیان دربارهٔ تمدن است. چالشهای علمی پرشمارند و امکان بررسی تمام آنها وجود ندارد؛ ازاینرو در این مقاله ده چالش نظری و روششناختی مهم پیشروی خوانش تمدنی قرآن را به شرح ذیل بررسی میکنیم: 1. تبار علمی خوانش تمدنی قرآن؛ 2. مبنای وجود علوم انسانی در قرآن؛ 3. تمدن یا تمدنی؛ 4. معرفت درجهٔ یک یا دو تمدن؛ 5. مرجعیت شأنی قرآن کریم برای همهٔ علوم؛ 6. چگونگی دادهیابی با وجود نبود واژهٔ تمدن و حضاره در قرآن؛ 7. منبعیت قرآن برای نظریهٔ تمدن؛ 8. تأمین مدالیل مورد نیاز با دلالتهای التزامی؛ 9. مناسبترین رویکرد تفسیری؛ 10. چگونگی مدیریت دادهههای پرشمار. وجه نوآوری مقاله این است که مسائل را در فرایند عینی خوانش تمدنی قرآن در حلقهٔ مرتبط بهدست آورده است. حل هر یک از چالشها بهمثابهٔ یک گام، پایههای خوانش تمدنی قرآن را بنا مینهد. همچنین در این مقاله برای نخستین بار مبنای «مرجعیت شأنی قرآن کریم برای علوم» تبیین شده است. https://jqr.isca.ac.ir/article_80091_9bebc15d598dc9299d2f38f0ce8a45bc.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701The Methodology of Civilizational Interpretation of the Holy Qur’anروششناسی تفسیر تمدنی قرآن کریم911088009210.22081/jqr.2026.74009.4378FAسید مصطفیاحمدزادهدانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی0000-0003-3251-7234Journal Article20260106One of the modern methods of interpreting the Holy Qur’an that has emerged in recent decades is civilizational interpretation (<em>tafsīr-i tamaddunī</em>). Like other interpretive methods, civilizational interpretation possesses its own unique methodology and, consequently, its own specific approach. Methodology is inherently concerned with the question of how valid and sustainable knowledge can be produced. The purpose of this article is to elucidate the methodology of civilizational interpretation; in this regard, its primary objective is to investigate the nature of the methodology of civilizational interpretation. To answer the research question, a macro analytical-comparative method has been employed. The results indicate that civilizational interpretation encompasses all verses of the Holy Qur’an. Understanding the objectives (<em>maqāṣid</em>) of the Holy Qur’an is the most critical criterion for correct civilizational understanding. The civilizational interpreter (<em>mufassir-i tamaddunī</em>) constitutes the most fundamental pillar in this process. Furthermore, civilizational understanding is closely linked to fuzzy understanding, and the validity of civilizational interpretation is derived from the synthesis of the Holy Qur’an, Hadith, and reason (<em>‘aql</em>).یکی از روشهای نوین تفسیر قرآن مجید در دهههای اخیر، تفسیر تمدنی است. تفسیر تمدنی مانند دیگر روشهای تفسیری، روششناسی و به دنبال آن، روش خاص خود را دارد. روششناسی با این پرسش روبهروست که چگونه میتوان معرفت معتبر و پایا تولید کرد؟ هدف این مقاله، تبیین روششناسی تفسیر تمدنی است و در همین راستا، مسئلهٔ اصلی آن، بررسی چیستی روششناسی تفسیر تمدنی است. برای پاسخ به پرسش تحقیق از روش تحلیلی- تطبیقی کلان استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که تفسیر تمدنی، همهٔ آیات قرآن کریم را دربرمیگیرد. فهم مقاصدی قرآن کریم، مهمترین معیار فهم تمدنی درست است. مفسر تمدنی، اصلیترین رکن در تفسیر تمدنی است. فهم تمدنی با فهم فازی، ارتباطی تنگاتنگ دارد و اعتبار تفسیر تمدنی از برآیند قرآن کریم، روایات و عقل به دست میآید.https://jqr.isca.ac.ir/article_80092_f881d3b4fc837905c7c31bc2850fb817.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701An Examination of Historiographic Styles in the Qur’an for the Foundational Support of Civilizational Interpretation (Up to the End of the Fifth Year of the Prophetic Missionبررسی سبکهای تاریخنگاری از قرآن در پشتوانهسازی برای تفسیر تمدنی (تا پایان سال پنجم بعثت)1091328009310.22081/jqr.2026.73899.4382FAمحمدباغستانی کوزه گراستادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیJournal Article20260106Compared to the extensive and long-standing schools of Qur’anic exegesis, civilizational interpretation (tafsīr-i tamaddunī) has a less developed background and requires a richer body of literature. One of the existing potentials for providing foundational support for civilizational interpretation in the Qur’an lies in the abundant historical narratives found in many of its verses, which provides a unique capacity for this sacred text. Since history is the cradle of the emergence of all civilizations, addressing this latent civilizational capacity within the Qur’an can create significant support for civilizational interpretation. This can only be achieved by assessing the "civilizational capacity" of each of the prevailing historiographic styles derived from the historical capacity of the Qur’an (namely: the history of culture, cultural history, and the philosophy of history). Accordingly, the problem of this research is to investigate the nature of the civilizational capacity within the historiographic schools of the Qur’an. This study was conducted using the combined methods prevalent in each of these styles. Ultimately, it was proven that among the three Qur’anic historiographic styles, the "cultural history" style possesses significantly greater civilizational capacity to serve as a foundation for civilizational interpretation compared to the other two styles.تفسیر تمدنی در قیاس با مکاتب تفسیری گسترده و با سابقهٔ قرآن، پیشینهٔ کمتری دارد و لازم است ادبیات آن غنای بیشتری یابد. یکی از ظرفیتهای موجود برای پشتوانهسازی تفسیر تمدنی در قرآن، نقلهای تاریخی فراوان در بسیاری از آیات این کتاب است که ظرفیتی ویژه را برای این متن مقدس فراهم میآورد. ازآنجا که تاریخ، گهوارهٔ پیدایش همهٔ تمدنهاست، پرداختن به این ظرفیت پنهان تمدنی در قرآن میتواند پشتوانهای مهمی برای تفسیر تمدنی ایجاد کند و این مهم تنها با ظرفیتسنجی تمدنی هر یک از سبکهای تاریخنگاری رایج برخاسته از ظرفیت تاریخی در قرآن (تاریخ نگاری فرهنگ، تاریخنگاری فرهنگی و فلسفه تاریخ) ممکن است. بر این اساس، مسئلهٔ این پژوهش، چیستی ظرفیتشناسی تمدنی مکاتب تاریخنگاری در قرآن است. پژوهش با استفاده از شیوهٔ ترکیبی رایج در هر یک از این سبکها صورت گرفته است. در نهایت اثبات شد در میان سه سبک تاریخنگاری قرآنی، سبک تاریخ فرهنگی در مقایسه با دو سبک دیگر ظرفیت تمدنی بسیار بیشتری برای پشتوانه شدن برای تفسیر تمدنی دارد.https://jqr.isca.ac.ir/article_80093_e3fb423c32ac3d37e3f3985904ad7bba.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهش های قرآنی2251-98153111920260701An Investigation into the Timing of the Realization of the Civilizational Ideal of Religious Unity from the Perspective of Exegetes, with Emphasis on Verse 213 of Surah al-Baqarahبررسی زمان تحقق آرمان تمدنی وحدت ادیان از منظر مفسران با تأکید بر آیه ۲۱۳ سوره بقره1331548009410.22081/jqr.2026.74014.4379FAحسننقی زادهاستاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمهدیایرانمنشفارغالتحصیل مقطع کارشناسیارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول).Journal Article20260106The unity of religions is a fundamental ideal for the formation of a global civilization. This concept has drawn significant attention from exegetes in the Holy Qur’an, particularly regarding verse 213 of Surah al-Baqarah: "Mankind was [of] one community". (کَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً). This verse raises questions concerning the timing and manner of the realization of this unity. Due to the presence of the past tense verb kāna (was) in the verse, some exegetes have attributed its realization to specific periods in human history, such as the era of Adam, Noah, or Abraham, among others. Given the civilizational and idealistic importance of the unity of religions, a fundamental question arises: Has this divine ideal been realized thus far? And if so, when did it occur? Using a descriptive-analytical method and a library-based approach, the authors of this study examine the views of exegetes regarding the timing of the realization of creedal unity under verse 213 of Surah al-Baqarah. Ultimately, the research concludes that none of the probable historical eras can serve as a complete manifestation of the realization of the "single community" (ummatun wāḥidah). Rather, based on Qur’anic and traditional (Hadith) evidence, this divine ideal will only be realized during the reappearance of Imam Mahdi (aj) and his civilizational society.وحدت ادیان، آرمانی بنیادین برای شکلگیری تمدنی جهانی است. این مفهوم، در قرآن کریم و بهویژه در آیهٔ 213 سورهٔ بقره «کَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً» موردتوجه مفسران قرار گرفته است. این آیه، پرسشهایی را دربارهٔ زمان و چگونگی تحقق این وحدت مطرح میکند که برخی از مفسران باتوجهبه وجود فعل «کان» در آیه، تحقق آن را به دورههای خاصی از تاریخ بشر، مانند زمان آدم، نوح یا ابراهیمg و غیره نسبت دادهاند. ازاینرو، باتوجهبه اهمیت تمدنی و آرمانی وحدت ادیان، این پرسش اساسی مطرح میشود که آیا این آرمان الهی تاکنون تحقق یافته است؟ و در صورت تحقق، این امر در چه زمانی رخ داده است؟ نویسندگان این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد کتابخانهای، دیدگاههای مفسران در مورد زمان تحقق وحدت اعتقادی در ذیل آیهٔ 213 بقره را بررسی میکنند و در نهایت به این نتیجه میرسند که هیچیک از دوران تاریخی محتمل، نمیتواند مصداق کامل تحقق امت واحده باشد، بلکه باتوجهبه شواهد قرآنی و روایی، این آرمان الهی تنها در زمان ظهور امام مهدی (عج) و جامعهٔ تمدنی ایشان تحقق خواهد یافت.در این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد کتابخانهای، به بررسی دیدگاههای مفسران در مورد زمان تحقق وحدت اعتقادی در ذیل آیه 213 بقره پرداخته و در نهایت تبیین شده که هیچکدام از دوران تاریخی محتمل، نمیتواند مصداق کامل تحقق امت واحده باشد؛ بلکه باتوجهبه شواهد قرآنی و روایی، این آرمان الهی فقط در زمان ظهور امام مهدی (عج) و جامعه تمدنی ایشان تحقق خواهد یافت.https://jqr.isca.ac.ir/article_80094_90fce093f3dd507022300a757606e6be.pdf