Interpretation of the Verse ﴾Do not say Rā‘inā, but say Unẓurnā ﴿: From Strategic Negation of the "Shepherd-Flock" Model to Redefinition of the Divine Leadership Model

Document Type : Original Article

Authors

1 Ph.D. Student of the Philosophy of Social Sciences, Baqir al-Ulum University, Qum, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Baqir al-Ulum University, Qum, Iran.

3 Associate Professor, Civilizational and Social Studies Research Center, Research Institute for Islamic Sciences and Culture, Qum, Iran.

4 Associate Professor, Sociology, Baqir al-Ulum University, Qum, Iran.

10.22081/jqr.2025.72194.4246

Abstract

Verse 104 of Sūrat al-Baqara prohibits the use of the word rā‘inā (have regard for us) and instead, recommends using unẓurnā (give us a little respite) when addressing the Prophet of Islam (S.A.W.). There are various interpretations of this prohibition among the interpreters. This research, using an analytical-critical method and based on the text of the verse, its related and unrelated evidences, has criticized the opinions mentioned about this prohibition and categorized them into the three main and related layers. The first layer deals with the encounter with the media sedition of the Jews and neutralizes their manipulative efforts. The second layer focuses on the educational dimension within the Muslim community, with the aim of correcting the perception and expectation of Muslims regarding the nature of the Prophet's (S.A.W.) mission and the relationship with him. The third layer establishes a fundamental and civilizational turning in the model of governance and the relationship between the Imam and the Ummah. In this verse, the historical and traditional "Shepherd-flock" model, based on practical control and the lack of maturity of the subordinate (ra’īyyat), is completely rejected and replaced by a new model based on "epistemic and insightful observance and supervision". In this new model, the goal is to train a mature, aware, and responsible community that chooses its path based on a deep understanding of the truths.

Keywords

References

  1. ابن‌عاشور، محمدطاهر (۱۴۲۰ق)، التحریر و التنویر من التفسیر (ابن‌عاشور)، لبنان: مؤسسة التاریخ العربی.
  2. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (بی‌تا)، لسان العرب، بیروت: دارالفکر للطباعة والنشر والتوزیع.
  3. ابن‏قتیبه، عبدالله بن مسلم (1411ق)، تفسیر غریب القرآن (ابن‌قتیبه)، بیروت: دار و مکتبة الهلال.
  4. ابن‌فارس، احمد (۱۴۰۴ق)، معجم مقاییس اللغة، قم: مکتب الإعلام الإسلامی.
  5. ابن‌قیم جوزیه، محمدبن‌ابی‌بکر (۱۴۲۷ق)، بدائع التفسیر الجامع لما فسره الإمام ابن‌قیم الجوزیة، ریاض: دار ابن‌الجوزی.
  6. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی (1408ق)، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
  7. ابوحیان، محمدبن یوسف (1420ق)، البحر المحیط فی التفسیر، بیروت: دارُالفکر.
  8. انصاریان، حسین (1398)، تفسیر حکیم، قم: دارُالعرفان.
  9. ازهری، محمد بن احمد (۱۴۲۱ق)، تهذیب اللغة، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  10. بستانی، فواد افرام (۱۳۷۵)، فرهنگ ابجدی، چاپ ۲، تهران: اسلامی.
  11. بلاغی، محمدجواد (1389)، آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن، چاپ 2، قم: وجدانی.
  12. پاکتچی، احمد، حسن شیرزاد، حسین شیرزاد (1401)، «تحلیلی زبان شناختی _ بین‌الادیانی از گزاره قرآنی لاتقولوا راعنا و قولوا انظرنا»، پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن، سال 10، شماره 2، ص25-40.
  13. جرجانی، عبدالقاهربن عبدالرحمن (1430ق)، درج الدرر فی تفسیر القرآن العظیم، عمان: دارالفکر.
  14. جوادی‌آملی، عبدالله (1389)، تفسیر تسنیم، جلد 6، چاپ 8، قم: اسراء.
  15. جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۴۰۴ق)، الصحاح (للجوهری)، چاپ ۳، بیروت: دارُالعلم للملایین.
  16. حسن بن علی7، امام یازدهم (1409ق)، التفسیر المنسوب إلی الإمام الحسن‌بن علی العسکری7، قم: مدرسة الإمام المهدی7.
  17. حسینی‌همدانی، محمد (1404ق)، انوار درخشان در تفسیر قرآن، تهران: لطفی.
  18. خطیب، عبدالکریم (1424ق)، التفسیر القرآنی للقرآن، بیروت: دارالفکر العربی.
  19. میرزا حبیب‌الله، هاشمی خوئی (1400ق)، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئی)، چاپ 4، تهران: مکتبة الإسلامیة.
  20. راغب‌اصفهانی، حسین‌بن محمد (۱۴۱۲ق)، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دارُالشامیة.
  21. رشیدرضا، محمد (1414ق)، تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، بیروت: دارُالمعرفة.
  22. زحیلی، وهبه (1411ق)، التفسیر المنیر فی العقیدة والشریعة والمنهج، چاپ 2، دمشق: دارُالفکر.
  23. زمخشری، محمودبن عمر (1407ق)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، چاپ 3، بیروت: دارُالکتاب العربی.
  24. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‏بکر (1404ق)، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، قم: کتابخانه آیت‌الله‌العظمی مرعشی‌نجفی.
  25. شحّاته، عبدالله محمود (1421ق)، تفسیر القرآن الکریم، قاهره: دار غریب.
  26. صادقی‌تهرانی، محمد (1406ق)، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن والسنه، چاپ 2، قم: فرهنگ اسلامی.
  27. شیرازی، صدرالدین محمدبن ابراهیم (۱۳۶۶)، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار.
  28. شیرازی، صدرالدین محمدبن ابراهیم (1383)، ‏شرح أصول الکافی (صدرا)، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  29. طالقانی، محمود (1362)، پرتوی از قرآن، چاپ4، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  30. طباطبایی، محمدحسین (1390ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ 2، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  31. طبرسی، فضل‌بن حسن (1412ق)‏، جوامع الجامع، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
  32. طبری، محمدبن جریر (1412ق)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار المعرفة.
  33. طوسی، محمدبن حسن (1389)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  34. عیوضی، حیدر (1396)، درآمدی بر زبان‌شناسی تطبیقی قرآن و تورات، قم: دار الحدیث.
  35. عسکری، حسن بن عبدالله (۱۴۰۰ق)، الفروق فی اللغة، بیروت: دارُالآفاق الجدیده.
  36. فخررازی، محمدبن عمر (1420ق)، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، چاپ 3، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  37. فراء، یحیی بن زیاد (۱۹۸۰م)، معانی القرآن (فراء)، چاپ ۲، قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
  38. فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹ق)، العین، چاپ ۲، قم: مؤسسة دارُالهجره.
  39. فوکو، میشل (1400)، امنیت، قلمرو و جمعیت، مترجم: سید جواد سیدی، تهران: نشر چشمه، بازیابی‌شده در 1/4/1404، اپلیکشین ویندوز طاقچه.
  40. قاسمی، جمال‏الدین (1418ق)، تفسیر القاسمی المسمی محاسن التأویل، بیروت: دارُالکتب العلمیة.
  41. قمی، علی‌بن ابراهیم (1363)، تفسیر القمی، چاپ 3، طیب، قم: دارُالکتاب.
  42. کلینی، محمدبن یعقوب (1407ق)، الکافی، 8ج، چاپ4، تهران: دارُالکتب الإسلامیة.
  43. مدرسی، محمدتقی (1419ق)، من هدی القرآن، تهران: دار محبی الحسین.
  44. مدرسی، محمدتقی (۱۳۷۷)، تفسیر هدایت، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
  45. مراغی، احمد مصطفی (بی‌تا)، تفسیر المراغی، 30 ج، بیروت: دارُالفکر.
  46. مصطفوی، حسن (1368)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  47. مطهری، مرتضی (1418ق)، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ۳۴ ج، چاپ ۷، تهران: صدرا.
  48. مکارم‌شیرازی، ناصر (1371)، تفسیر نمونه، چاپ 10، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
  49. مؤمن قمی، محمد (۱۴۲۵ق)، الولایة الإلهیة الإسلامیة، قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الإسلامی.
  50. واعظ‌زاده‌خراسانی، محمد (1388)، المعجم فی فقه لغه القرآن و سر بلاغته، 47 ج، مشهد: آستان قدس رضوی بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
  51. نسفی، عمربن محمد (1376)، تفسیر نسفی، تهران: سروش.
  52. هواری، هود بن محکم (1426ق)، تفسیر کتاب الله العزیز، بی‌جا: دارُالبصائر.

Files

Share

How to cite

Statistics