آخرین نزول؛ مائده یا توبه؟ رهیافتی جدید به مسأله آخرین سوره نازل شده قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

تعیین هر یک از سوره‌های نصر، مائده و توبه به‌عنوان آخرین سوره نازل شده، همواره یکی از مسائل اختلافی میان قرآن‌پژوهان بوده است؛ به‌ویژه آنکه بخش‌های مهمی از آیات این دو سوره که قراین قوی‌تری برای «آخَرُ ما‌‌‌‌‌ نُزِل» واقع شدن دارند، در تعارض با یکدیگر قرار گرفته و مفسران را به‌خصوص با عنایت به نقل‌ها و فهرست نزول‌های متفاوت، دچار چالش و سردرگمی کرده است. در این نوشتار با توجه به قراین برون‌متنی همچون روایات ترتیب نزول، روایات خاص «آخَرُ ما‌‌‌‌‌ نُزِل»، فهرست‌نگاری‌های مسلمانان و مستشرقان، و قراین درون‌متنی همچون بافت آیات هر سوره و آیات دارای شأن نزول با زمان مشخص، دیدگاه آخرین بودن سوره مائده تقویت گشته و به برخی از نتایج آن از جمله تعامل مسالمت‌آمیز با اهل کتاب و مشرکان غیرحربی اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Last Revelation; al-Mā’ida or al-Tawba? A New Apoarach to the Problem concerning the Last Revealed Sūra of the Holy Qur’ān

نویسندگان [English]

  • Zahra Kalbasi
  • Amir Ahmadnezhad