دیدگاه گفتمانی و کارکرد آن در شناخت تاریخ و فضای نزول سوره مطالعه موردی: سوره عادیات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه خوارزمی - تهران

10.22081/jqr.2022.61968.3338

چکیده

سوره عادیات ازجمله سوره‌های قرآنی است که در باب مکی یا مدنی بودن آن و فضای نزول سوره، روایات و اقوال سخت مختلفی گزارش شده است. افزون بر این، سوگندهای آغاز سوره و نسبت معنایی میان آیات آن، برای مفسران مسائلی را به همراه آورده است. پژوهش حاضر برای تبیین این مسائل، از دیدگاه گفتمانی بهره برده است. فهم گفتمان حاکم بر سوره، امکان شناخت نگاه و موقعیت نزول آن را فراهم آورده و نشان می‌دهد که قرآن در مواجهه با مخاطبان نخستین خود چگونه رفتار کرده است. نتایج و یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد سوره عادیات یک سوره مکی است که موضوع مرکزی آن، بیان نزدیک شدن، ناگهانی بودن و احاطه و فراگیری رستاخیز است. این معنا از طریق دخیل ساختن حواس مختلف سوژه روایت و احساس و عواطف برآمده از تجربه زیسته او شکل می‌گیرد. همچنین سوگندهای آغاز سوره به خود اسبان، به‌مثابه پدیده‌ای آشنا در زندگی روزمره و دور از مدنیت عرب عصر نزول مربوط است که در فرهنگ و زبان ایشان، دارای ابعاد و وجوه احساسی و عاطفی خطیری است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Discursive approach and its role in dating and recognizing the context of the revelation of Surah (Case study of Surah al-͑Ādiyāt)

نویسنده [English]

  • mahmood makvand
استادیار دانشگاه خوارزمی - تهران
چکیده [English]

Surah al-͑Ādiyāt is one of the Qur'anic Surahs, which various narrations and views have been reported about whether it is Meccan or Medinan and the atmosphere of the revelation of it. In addition, the oaths at the beginning of the surah and the semantic relationship between the verses of the surah have brought problems for the commentators. The present study has used the discursive approach to explain these issues. Understanding the dominant discourse of the surah makes it possible to know the view and the situation of its revelation and shows how the Qur'an has behaved in the face of its first audiences.
The results and findings of the present study show that Surah al-͑Ādiyāt is a Meccan Surah whose central theme is the expression of approaching and surrounding of the Resurrection. This meaning is formed by involving the different senses of the subject of the narrative and the feelings and emotions arising from his lived experience. Moreover, the oaths of the beginning of the surah are related to the horses themselves as a familiar phenomenon in the daily and uncivilized life of the Arabs of the age of revelation, which has serious emotional dimensions in their culture and language.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Surah al-͑Ādiyāt
  • discourse
  • Meccan and Medinan
  • Resurrection
  • age of revelation