زبان‌شناسی خطاب در قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

2 کارشناس ارشد مترجمی زبان انگلیسی

چکیده

قرآن به‌عنوان کتابی آسمانی که برای هدایت بشر نازل شده، از خطاب به شکلی گسترده بهره برده است. از منظر صناعت کلامی، کلام خطابی تأثیر بیشتری ایجاد می‌کند، زیرا فردیت (فاعلیت) نهفته در کلام و در نتیجه برندگی آن را افزایش می‌دهد. قرآن از مزیت چنین کلامی برخوردار است و به نظر می‌رسد برای منظوری که «کلام وحی» در پی آن بوده است، یعنی هدایت، نقش اساسی دارد. به جهت کاربرد گسترده گفتار و عبارات خطابی در قرآن، طیف وسیعی از خطاب‌ها (و مخاطبان) در آن یافت می‌شود که تحت سه مقوله مجزا با عنوان عام، خاص و نبوی قابل بررسی است؛ به نحوی که خطاب‌های نبوی در مقایسه با دو مقوله دیگر دارای بیشترین فراوانی بوده است. باید یادآور شد که در بسیاری موارد، تفکیک خطاب‌های عام و خاص اگر نگوییم غیرممکن، دشوار است و تنها بافت کلام یا زمینه نزول وحی (شأن نزول) است که می‌تواند تا حدودی به شناخت مقوله صحیح کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Linguistics of Address in the Qur’ān

نویسندگان [English]

  • Shuhra Shāhsavandī 1
  • Umīd Khānizād 2
چکیده [English]

The Qur’ān, as a Revealed Book that has been sent down for the guidance of humankind, has extensively employed address (khiṭāb). From the figure of speech point of view, the rhetorical speech creates stronger effect, because it increases the individuality (subjectivity) hidden in the speech, and consequently its incisiveness. The Qur’ān enjoys the advantage of such a speech and it seems it serves a basic role for the purpose, i.e., guidance, that the “Revealed speech” had intended. Because of the widespread application of rhetorical speech and words in the Qur’ān, a broad spectrum of addresses (and addressees) is found in it, which is examinable under three separate categories of general, particular, and Prophetic, in such a way that the Prophetic addresses have had the most frequency in comparison to the other two categories. It is to be reminded that in many instances the separation of the general from the particular addresses is difficult, if not impossible; and it is only the speech context or the Revelation occasion that can somehow help recognize the right category.