بازپژوهی تحلیلی دلالت آیه 3 سوره نساء بر اصل «تک‌همسری» یا «چند‌همسری»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 قرآن پژوه سطح 4 مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآن حوزه علمیه قم

2 دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

10.22081/jqr.2019.53966.2472

چکیده

در قرآن کریم حکم تعدد‌زوجات در آیه 3 سورة نساء بیان شده است. برخی با استناد به این آیه تک‌همسری را اصل دانسته و چند‌همسری را مربوط به ضرورت‌های فردی و اجتماعی می‌دانند. در مقابل گروهی معتقد به رجحان تعدد‌‌زوجات بر تک‌همسری هستند. این مقاله با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی پس از بیان رابطه شرط و جواب‌شرط در صدر آیه، به بررسی دلالت این آیه بر اصل تک‌همسری یا چند‌همسری پرداخته است و به این نتیجه رسیده است که تعبیر «ذَلِکَ أَدْنىَ أَلَّا تَعُولُوا» به خاطر وجود دو احتمال در مشار‌الیه (ذلک) دلالتی بر رجحان تک‌همسری ندارد. همچنین فعل امر«فَانکِحُواْ» در مقام توهم حظر است و بر رجحان تعدد‌‌زوجات دلالت نمی‌کند چنان‌که تقدیم تعبیر«فَانکِحُواْ مَا طَابَ لَکُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنىَ‏ وَ...» بر تعبیر «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُواْ فَوَاحِدَةً» نیز دلالتی بر رجحان تعدد‌زوجات ندارد. از این رو آیه شریفه بیانگر اصل تک‌همسری یا اصل چند‌همسری نیست بلکه تنها بر جواز و اباحه تعددزوجات دلالت دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical Research on the Denotation of Sūrat al-Nisā to the “Monogamy” or “Polygamy” Principle

نویسندگان [English]

  • Muhammad Reza Khani 1
  • Fazel Hesami 2
  • Rahman Oshriya 3
1 Level 4 Qur’an Researcher, Specialized Center for Qur’an Interpretation and Science, Qum Islamic Seminary
2 Associate Professor, Islamic Research Institute for Culture and Thought
3 Assistant Professor, University of Sciences and Knowledge of the Holy Qur’an
چکیده [English]

The ruling for polygamy has been mentioned in verse 3, Sūrat al Nisā of the Holy Qur’an. According to this verse some have regarded monogamy as the principle and considered polygamy as related to the social and individual requisitions. In contrast, some others maintain the preference of polygamy over monogamy. Using the descriptive-analytical method and after stating the relation between condition and result in the beginning of the verse, this article has examined the denotation of this verse to monogamy and polygamy and has concluded that the phrase “That makes it likelier that you will not be unfair”, due to holding two possibilities in the indicated (dhālik), does not denote monogamy. Similarly the command “then marry” implies prohibition and does not denote polygamy just as the priority of the phrase “then marry [other] women that you like, two, ...” over the phrase “But if you fear that you may not treat them fairly, then [marry only] one” does not denote preference of polygamy either. Thus, the noble verse does not represent the monogamy or polygamy principle; rather, it only denotes the permissibility of polygamy.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • multiplicity of wives
  • polygamy
  • monogamy
  • marriage